واژه لکوپلاکی از کلمه ای یونانی به معنی صفحه سفید گرفته شده است و توصیفی مناسب برای لکه های سفیدی است که شاخصه این اختلال هستند.

لکوپلاکی واکنش دهان به یک تحریک مزمن از قبیل آزردگی ناشی از دندان مصنوعی بد جای گرفته یا دندان زبری که گونه یا لثه را می ساید، است. پس از گذشت چند هفته از آغاز تحریک شما ممکن است متوجه ایجاد یک لکه سفید یا خاکستری رنگ در داخل گونه یا روی زبان یا لثه ها بشوید. در ابتدا ممکن است این لکه مسئله ای ایجاد نکند اما پس از مدتی زبر شده و به غذاهای گرم یا ادویه دار حساس می گردد.

هنگامی که این لکه سفید در دهان یک فرد سیگاری به وجود آید به آن کراتوز (شاخی شدن)فرد سیگاری می گویند. این لکه ها محافظ طبیعی بدن علیه گرمای دود سیگار هستند. آنها بعلاوه در محلی از دهان که توده ای از تنباکوی جویدن به مدت طولانی نگه داشته شوند، ایجاد می شوند بنابراین یک لکه سفید و ضخیم روی گونه، لثه ها یا زبان و آن هم در افراد بزرگسال می تواند همان لکوپلاکی باشد.

هنگام مراجعه به مطب دندانپزشک یا پزشک لکه شما را معاینه می نماید و سعی می نماید دلیل تحریک را بیابد. وی بعلاوه نمونه ای از لکه را برای آنالیز میکروسکوپی برمی دارد. حدود 5 درصد از لکوپلاکی ها یا در همان زمان تشخیص سرطانی هستند و یا درصورت عدم درمان صحیح در عرض ده سال بعد تبدیل به سرطان می شوند.

برای درمان لکوپلاکی باید منبع تحریک را در صورت امکان حذف کرد. اگر یک دندان زبر یا دندان مصنوعی عامل آن است می توان دندان مورد نظر را صاف و دندان مصنوعی را تعویض کرد. در صورتی که لکوپلاکی با مصرف سیگار یا تنباکوی جویدنی ارتباط دارد، برترین نحوه درمان موفقیت آمیز، قطع مصرف آن است. با برطرف منشأ تحریک، معمولا لکوپلاکی در طول چند هفته یا چند ماه ناپدید می گردد.

سخن پایانی

لکوپلاکی دهان یکی از مشکلاتی است که نباید در مواجهه با لکه‌های سفید و ماندگار داخل دهان نسبت به آن بی‌توجه بود. این عارضه ممکن است در اثر تحریک‌های طولانی‌مدت، مصرف سیگار یا استفاده از تنباکوی جویدنی ایجاد شود و گاهی نیز بدون علت مشخصی ظاهر می‌شود. اگرچه بسیاری از ضایعات با حذف عامل تحریک‌کننده بهبود پیدا می‌کنند، برخی از موارد ممکن است تغییرات سلولی مهمی داشته باشند و خطر تبدیل شدن به سرطان دهان در آن‌ها وجود داشته باشد. به همین دلیل، مشاهده لکه‌های سفید ماندگار روی زبان، لثه یا داخل گونه باید جدی گرفته شود. مراجعه به دندانپزشک یا متخصص بیماری‌های دهان، بررسی دقیق ضایعه و در صورت لزوم انجام نمونه‌برداری، از مهم‌ترین اقدامات برای تشخیص صحیح این عارضه هستند. همچنین ترک سیگار و تنباکو، اصلاح مشکلات دندانی و استفاده از پروتزهای مناسب می‌تواند در پیشگیری و کنترل برخی از موارد لکوپلاکی مؤثر باشد. فراموش نکنید که تشخیص زودهنگام و پیگیری منظم، نقش مهمی در حفظ سلامت دهان و پیشگیری از عوارض احتمالی این بیماری دارد.